ائلچین ELÇİN

تورک دیلی و ادبیاتی

میرات – ساتیریک درگی

+0 بگندیم

میرات – ساتیریک درگی

تاریخی
"موللا نصرالدین" ادبی مکتبی‌نین تاثیری ایله یارادیلان بیر نئچه ساتیریک درگی نشر اولونوردو کی، اونلاردان بیری ده "میرات" ایدی. "میرات" گولگو مجموعه‌سی اولوب 1910 - جو ایلین اییون آیی‌نین 19 - دان اعتیباراً باکیدا نشر اولونماغا باشلامیشدیر. درگی‌نین رئداکتورو علی‌عباس تاغی‌زاده ایدی. م.ب.محمدزاده‌نین "آذربایجان تورک مطبوعاتی" کیتابیندا "میرات"-ین یالنیز بیر سایی‌نین ایشیق اوزو گؤردوگو قئید اولونسا دا، اصلینده بو ساتیریک درگی‌نین 5 نؤمره‌سی ایشیق اوزو گؤرموشدو. آشاغیداکی ایکی میصراعنی اؤز فعالیت پرینسیپی کیمی سئچن "میرات" حیاتدا باش وئرنلره لاقئید قالمایاجاغینی، دوغرونو یازاجاغینی، موشاهیده اولونان نؤقصانلاری کسکین تنقید ائتمگی اوخوجولارا وعد ائدیردی. بو میصراعلاردا درگی‌نین حقیقتدن یازاجاغیندان، تنقید اولوناجاق آداملارین درگی صحیفه‌لرینده اؤز صورتلرینی گوزگوده گؤردوکلری کیمی گؤره‌جگیندن خبر وئریردی. درگی‌نین بوتون نؤمره‌لرینده ائپیقراف اولاراق آشاغیداکی ایکی میصراع شئعیر وئریلیردی

دئمه روسوای ائده‌جک عالمه "میرات" منی، 
اولدوغون صورت ایله گؤستره‌جک خلقه سنی

اصلینده ایسه درگی‌نین مؤلیفلری حیات حقیقتلرینه صادیق قالمیردیلار. بها سید کیمی مورتجئع فیکیرلی یازیچیلار بو درگیدن ایستیفاده ائدیب، آذربایجان خالقینا، آذربایجان یازیچیلارینا بؤهتانلار یاغدیریردیلار



آردینی اوخو/ Ardını oxu

آچار سؤزلر : آذربایجان, درگی,

مزه‌لی (درگی)

+0 بگندیم

مزه‌لی —  هفته‌لیک ایجتیماعی، سیاسی، ساتیریک درگی. هاشم بیگ وزیرووون رئداکتورلوغو ایله چیخیردی.

تاریخی:

"مزه‌لی" درگیسی 1914-جو ایلین دئکابرین 27-ده نشره باشلامیش، 1915-جی ایل اوکتیابرین 17-ده نشرینی دایاندیرمیشدیر. درگی باکیدا آذربایجان تورکجه‌سینده نشر ائدیلیردی. درگی‌نین اساس ماتئریاللارینی رئداکتور اؤزو یازیردی. 25-جی سایینا کیمی ناشیری و رئداکتور هاشم بیگ وزیروو، 25-37 سایلاریندا مووقّتی مودیری ه.قاسم‌اوو، سونرا ایسه یئنیدن مودیر و ناشیری ه.وزیروو اولموشدور. هاشم بیگ وزیروو "کئفیم گلنده" سرلؤوحه‌لی "بیریسی" ایمضالی فئلیئتونلار ایله مشهور اولموشدور. "مزه‌لی"نین 42 نؤمره‌سی چاپدان چیخمیشدیر.[1]

مؤوضوسو:

"کئیفیم گلنده" عومومی باشلیغی آلتیندا یازدیغی فئلیئتونلار اوخوجولار آراسیندا گئنیش یاییلمیشدی. درگیده یالانچی موللالار، فیریلداقچی حاجیلار، مشدیلر، پول‌پرست، اؤزگه مالیندا گؤزو اولان آداملار کسکین تنقید اولونوردو. "مزه‌لی" درگیسی دا اساس تنقید اوصولونو "موللا نصرالدین"-ه بنزه‌دیردی. ظارافات، سؤزو ائیهاملا دئمک اساس تنقید اوصولو ایدی. موحاریبه دؤورونون ضیدیّتلی مسله‌لری ده درگیده اؤز عکسینی تاپیردی.

"مزه‌لی"نین ایدئیا- ایجتیماعی مسلکی و قاباقجیل مؤوقئعیی ایلک سایینداکی پروقرام سجیّه‌لی "یولوموز" مقاله‌سینده اؤز عکسینی تاپمیشدیر. "مزه‌لی"-ده ع.نظمی، ع.غمکسار، ج.عسگرزاده، ع.مذنب، ه.رازی، ب.سیدزاده و ب. ایشتیراک ائتمیشلر. ع.عظیم‌زاده‌نین درگی اوچون چکدیگی 100-دن آرتیق کاریکاتورادا "موللا نصرالدین" درگیسی‌نین عنعنه‌لری تبلیغ ائدیلمیشدیر. "مزه‌لی" ایمپئریالیست موحاریبه‌سی‌نین تؤرتدیگی دهشتلری، ایجتیماعی عدالتسیزلیگی، قادین حوقوقسوزلوغونو ایفشا ائتمیش، مطبوعات، ادبیات، تئاتر مسله‌لرینی ایشیقلاندیرمیش، ساوادسیزلیغین لغوی و آنا دیلی‌نین صافلیغی اوغروندا موباریزه آپارمیشدیر. "موللا نصرالدین" ادبی اوسلوبو ایله یازیلمیش "سیاحت‌نامه‌ چاققولو بیگ" و "قاراباغ سیاحت‌نامه‌سی"-نده ایجتیماعی حاقسیزلیق تنقید اولونموشدور.

قایناقلار:

  • آذربایجان مطبوعاتی تاریخی (درس وسائطی). ن.زینال‌اوو، 1. حیصه، باکی،1973، ص،95-96
  • جلیل محمد‌قولوزاده ائنسیکلوپدیاسی، باکی 2008، ص 191

ایستیناد:

[1] شاه‌وئردی‌یئو آ.ب. آذربایجان مطبوعاتی تاریخی."تحصیل" نشریاتی، 2006 ص 248

کؤچورن: عباس ائلچین




آچار سؤزلر : آذربایجان, درگی,

آذربایجان ساتیریک ژورنالی

+0 بگندیم

 آذربایجان ساتیریک  ژورنالی
ویکی‌پئدییا، آچیق ائنسیکلوپئدییا 

حاقّیندا معلومات 
"آذربایجان" ژورنالی‌نین بیرینجی نؤمره‌سی 1906-جی ایل دئکابرین 6-دا تبریزده چیخمیشدیر. ژورنال "موللا نصرالدین" عنعنه‌لرینی داوام ائتدیرن مجموعه‌لردن بیری اولوب. م.س.اوردوبادی یازیر: 
ستّارخان "آذربایجان" ژورنالی‌نین بیرینجی نؤمره‌سینی گؤردوکده: "بو گون آذربایجان خالقی‌نین میلّی بایرامیدیر" دئمیش و آغلامیشدی". 
حقیقتاً ده ژورنالین نشری و فعالیتی بیلاواسیطه ستّارخانین آدی ایله باغلیدیر. همین ژورنال1907-جی ایلین سئنتیابرینادک داوام ائتمیش و ایران آذربایجانی‌نین "موللا نصرالدین"-ی آدینی قازانمیشدی.



آردینی اوخو/ Ardını oxu

آچار سؤزلر : آذربایجان, درگیلر,

شئیپور (ژورنال)

+0 بگندیم

شئیپور (ژورنال)

ویکی پئدییا، آچیق ائنسیکلوپئدییا 

شئیپور — باکیدا آذربایجان دیلینده نشر اولونان هفته‌لیک ساتیریک ژورنال


حاقّیندا 
ایلک سایی 1918-جی ایل اوکتیابرین 5-ده، سونونجو سایی ایسه 1919-جو ایل یانوارین 18-ده چیخمیشدیر. "شئیپور" ژورنالی‌نین جمعی 14 سایی چیخیب: اونلاردان 11-ای 1918-جی ایل، 3-او ایسه 1919-جو ایله عاییددیر. ژورنالین ایلک سایی 5 اوکتیابر 1918-جی ایلده، سون سایی ایسه 18 یانوار 1919-جو ایلده ایشیق اوزو گؤروب.
ژورنالین رئداکتورو مشهور معاریفچی محمد تاغی صیدقی‌نین اوغلو محمدعلی صیدقی، ناشیری صمد منصور ایدی. 
هفته‌ده بیر دفعه"توران" مطبعه‌سینده نشر اولونان "شئیپور" ژورنالی‌نین صحیفه‌لرینده محمدعلی صیدقی، صمد منصور، سالمان مومتاز، جعفر جاببارلی، علی عابباس موزنیب،امین عابید و دیگر تا‌نینمیش قلم صاحیبلری‌نین ایدئیا-بدیعی موکمّللیگه مالیک یازیلاری موهوم یئر توتوردو. عومومییتله، نشری بویونجا "شئیپور" ژورنالی اؤز اطرافینا دؤورون بیر سیرا معاریفچی ضیالیلارینی، ایجتیماعی خادیملرینی جلب ائده‌رک، جمعییتده باش وئرن ایجتیماعی پروسئسلری، خالقین معیشتینی، یاشاییش طرزینی، اَیریلیکلری، اونلارین سبب و نتیجه‌لرینی ادبی-بدیعی و پوبلیسیست ماتئریاللار واسیطه‌سیله ایشیقلاندیریب. کونکرئت اولاراق مؤوجود معنوی کاتاکلیزملره قارشی اؤزونه‌مخصوص شکیلده موباریزه آپاریب. تأسوفلر اولسون کی، موستقیللیک ایللرینه قدر بئله بیر عظمتلی ژورنال دیقّت مرکزیندن کناردا قالیب. دوزدور، آیری-آیری ادبیاتشوناس عالیملریمیزین یازدیغی مقاله‌لرده، آپاردیقلاری مونوقرافیک تدقیقاتلاردا بحث ائتدیگیمیز ژورنال حاقّیندا بعضی قیسا قئیدلر اؤز عکسینی تاپیب. لاکین همین معلوماتلار "شئیپور"-ون سسینی، عکس-صداسینی بیزه تام شکیلده چاتدیرا بیلمه‌ییب.



آردینی اوخو/ Ardını oxu

آچار سؤزلر : آذربایجان, درگیلر,

زنبور (ژورنال)

+0 بگندیم

زنبور (ژورنال)
ویکی‌پئدییا، آچیق ائنسیکلوپئدییا 

""زنبور" (ژورنال) — 1909 -1919-جو ایللرده آذربایجاندا نشر اولونان هفته‌لیک ادبی، ایجتیماعی، ایللوستراسییالی ساتیریک ژورنال



آردینی اوخو/ Ardını oxu

آچار سؤزلر : آذربایجان, درگیلر,

آری (ژورنال)

+0 بگندیم

آری (ژورنال)

ویکی پئدییا، آچیق ائنسیکلوپئدییا

"آری" (ژورنال) — ۱۹۱۰-۱۹۱۱-جی ایللرده چاپ اولونموش ایجتیماعی، سییاسی و ساتیریک ژورنال.

تاریخی:

«مرات»دان سونرا "آری" ژورنالی فعّالییته باشلادی. ژورنالین ایلک نؤمره‌سی ۱۹۱۰-جو ایل دئکابر آیی‌نین ۱۸-ده چیخمیشدیر. رئداکتورو داداش بونیادزاده، ناشیری علی‌مممد علیئو ایدی. ژورنالین باشلیغی آلتیندا یازیلیردی:

ایتّیحاد، اوخووّت، ایسلامییت. 



آردینی اوخو/ Ardını oxu

آچار سؤزلر : آذربایجان, درگیلر,

کل نیت (ژورنال)

+0 بگندیم

کل نیت (ژورنال)

ویکی پئدییا، آچیق ائنسیکلوپئدییا

"کل نیت" — هفته‌ده ایکی دفعه نشر اولونان ساتیریک ژورنال.[ ۱]

حاقّیندا

"کل نیت" ژورنالی‌نین ایلک نؤمره‌سی ۱۹۱۲-جی ایل مای آیی‌نین ۲۴-ده باکی‌دا نشر ائدیلمیشدیر. ژورنالین مودیری حاجی ایبراهیم قاسیموو، ایمتیاز صاحبی ایسه سید حسین صادق ایدی. ژورنال اوروجوو قارداشلاری مطبعه‌سی و "کاسپی" تیپولیتوقرافدا چاپ اولونموشدور. مضحکه مجموعه‌سی ایدی. ۸ صحیفه‌لی، شکیل‌لی، ساتیرا و کاریکاتورا ژورنالی اولوب. "کل‌نیت" ۱۹۱۲-جی ایلده ۳۱ نؤمره چیخمیش، ۱۹۱۳-جو ایلین فئورال آییندا ایسه باغلانمیش‌دیر.[۱][۲]



آردینی اوخو/ Ardını oxu

آچار سؤزلر : آذربایجان, درگیلر,

طوطی ژورنالی

+0 بگندیم

طوطی" (ژورنال) — هفته‌لیک ساتیریک، شکیل‌لی

 "طوطی" ژورنالی "موللا نصرالدین" ژورنالی‌نین تاثیری آلتیندا هفته‌ده بیر باکیدا آذربایجان دیلینده نشر اولونموشدور. سیاسی، ادبی، ایجتیماعی تورک مضحکه مجموعه‌سی ایدی. "طوطی" ژورنالی‌نین رئداکتورو "صدا" قزئتی‌نین موحرّیری جعفر بونیادزاده، ناشیری و صاحیبی تاغی ناغی‌یئو ایدی. ژورنالین ایلک نؤمره‌سی 1914-جو ایل 27 دئکابردا، سونونجو نؤمره‌سی 1917-جی ایل 29 اییوندا (جمعی 112 نؤمره) بوراخیلمیشدیر. بیرینجی ایل بیر نؤمره، ایکینجی ایل 44 نؤمره، اوچونجو ایل 1916 - جی ایل اییولون 30 - نا کیمی 28 نؤمره چیخمیشدیر. دؤردونجو ایل "طوطی" اینقیلابا قدر چیخمیشدیر. همین ایل مودیرلیگی داداش بونیادزاده درعؤهده ائدیب. مجموعه 15 گونده بیر نشر اولونماغا باشلامیشدیر.[1] بیرینجی نؤمره‌ده عومومی باشلیغین یانیندا آشاغیداکی ائعلان وئریلمیشدیر:

 دوغرو، غرضسیز و آچیق تورک دیلینده یازیلیب جماعتیمیزه نفعی و میلّت نؤقطه‌یی نظرینجه اهمییّتلی مادّه‌لری تعلیم ائدن هر نؤوع مقاله‌لره مجموعه‌میزده یئر وئریلیر.



آردینی اوخو/ Ardını oxu

آچار سؤزلر : آذربایجان, درگیلر,

جلیل محمدقولوزاده و آنا دیلی

+0 بگندیم

جلیل محمدقولوزاده و آنا دیلی 

    جلیل محمدقولوزاده چوخ‌ساحه‌لی یارادیجیلیغی ایله آذربایجان مدنییتی و ایجتیماعی فیکیر تاریخینده ابدی‌یاشارلیق قازانمیش شخصییّتلردن بیریدیر و فیکریمیزجه،صنعتکارین بو ابدی‌یاشارلیغین تأمیناتچیسی، نوواتورلوغون ان باریز نومونه‌سی کیمی مئیدانا چیخان یارادیجیلیغیندا - ایستر ادبی، ایسترسه ده ایجتیماعی فعالییّتینده مدنییت تاریخیمیزده بیر چوخ ایلکلره ایمضا آتماسیدیر. آذربایجاندا ایلک موزه‌نین- دییارشوناسلیق موزه‌سی‌نین آچیلماسی، آذربایجان ادبییّاتیندا تنقیدی-رئالیست نثرین و ایلک ساتیریک مطبوع اورقانین اساسی‌نین قویولماسی، میلّی دراماتورگییامیزدا تراژی‌کومئدییانین، ایلک آللئقوریک منظوم درامین یارادیلماسی و س. یئنیلیکلر بو بؤیوک صنعتکارین آدی ایله باغلیدیر.  
و زامانین اوجالیغیندان ادیبین ادبی-ایجتیماعی فعالییّتینه نظر یئتیردیکده بیر داها امین اولورسان کی، بو چوخ‌شاخه‌لی فعّالییّتین آرخاسیندا وطن سئوگیسی، خالقینا، اونون دیلینه بؤیوک محبت دایانیر.  



آردینی اوخو/ Ardını oxu

آچار سؤزلر : آنادیلی,

سیزی دئییب گلمیشم

+0 بگندیم

سیزی دئییب گلمیشم

سیزی دئییب گلمیشم، ائی منیم موسلمان قارداشلاریم! او کسلری  دئییب گلمیشم کی، منیم صؤحبتیمی خوشلاماییب، بعضی بهانه‌لرله مندن قاچیب گئدیرلر، مثلا، فالا باخدیرماغا، ایت بوغوشدورماغا، درویش ناغیلینا قولاق آسماغا، حامامدا یاتماغا و غئیری بو نؤوع واجیب عمللره. چونکی حُکمالار بویوروبلار: “سؤزونو او کسلره دئ کی، سنه قولاق وئرمیرلر”. ائی منیم موسلمان قارداشلاریم! زمانی کی، مندن بیر گولمه‌لی سؤز ائشیدیب، آغزینیزی گؤیه آچیب و گؤزلرینیزی یوموب، او قدر “خا-خا!..” ائدیب گولدونوز کی، آز قالدی باغیرساقلارینیز ییرتیلسین و دسمال عوضینه اتکلرینیزله اوز-گؤزونوزو سیلیب، “لعنت شیطانا!” دئدینیز، او واخت ائله گومان ائتمه‌یین کی، موللا نصر‌الدینه گولورسونوز. ائی منیم موسلمان قارداشلاریم! اگر بیلمک ایسته‌سه‌نیز کی، کیمین اوستونه گولورسونوز، او واخت قویونوز قاباغینیزا آینانی و دقتله باخینیز جامالینیزا. سؤزومو تامام ائتدیم، آنجاق بیرجه عوذروم وار: منی گرک باغیشلایاسینیز، ائی منیم تورک* قارداشلاریم کی، من سیزله تورکون آچیق آنا دیلی ایله دانیشیرام. من اونو بیلیرم کی، تورک دیلی دانیشماق عئیبدیر و شخصین عئلمی‌نین آزلیغینا دلالت ائدیر. آمما هردن‌بیر کئچمیش گونلری یاد ائتمک لازیمدیر: سالینیز یادینیزا او گونلری کی، آنانیز سیزی بئشیکده ییرغالایا- ییرغالایا سیزه تورک دیلینده لای-لای دئییردی و سیز قولاق آغریسی سببینه ساکیت اولموردونوز. آخیری بیچاره آنانیز سیزه دئییردی:

–بالا، آغلاما، خورتدان گلر، سنی آپارار! – و سیز دخی جانینیزین قورخوسوندان سسینیزی کسیب، آغلاماقدان ساکیت اولوردونوز.

هردن‌بیر آنا دیلینی دانیشماقدا کئچمیشده‌کی گؤزل گونلری یاد ائتمه‌یین نه عیبی وار؟!

موللا نصر‌الدین

“موللا نصر‌الدین” ژورنالی، 7 آپرئل 1906،

کؤچورن: عباس ائلچین




آچار سؤزلر : آنادیلی,

اوزئییر حاجی بیگلی‌نین، «او اولماسین، بو اولسون» موسیقیلی کومئدییاسی

+0 بگندیم

 


اوزئییر حاجی بیگلی‌نین، «او اولماسین، بو اولسون» موسیقیلی کومئدییاسی
جمیله حسنووا

     اوزئییر حاجی بیگلی میثیلسیز بسته‌کار و بؤیوک دراماتورق اولموشدور. اونون یاراتدیغی «ار و آرواد» (1909)، «او اولماسین، بو اولسون» (1910)، «آرشین مال آلان» (1913) کومئدییالاری آذربایجان مدنییت خزینه‌سینده میرزه فتعلی آخوندوو و جلیل محمدقولوزاده‌‌نین کلاسیک کومئدییالاری ایله بیر جرگه‌ده دورور. لاکین اوزئییر حاجی بیگلی‌نین کومئدییالاری‌نین ان عومده جهتی اوندان عیبارتدیر کی، صنعتکار توکنمز یارادیجیلیق قودرتی سایه‌سینده دراماتورگییانی موسیقی ایله قوووشدورماغا نایل اولموش و میلّی موسیقیلی کومئدییا ژانری‌نین اساسینی قویموشدور.
     اوزئییر حاجی بیگلی‌نین موسیقیلی کومئدییالاریندا اوبرازلارین موسیقی واسیطه‌سیله سجییه‌لندیریلمه‌سی، اونلارین موسیقی پورترئتلری‌نین یارادیلماسی، بیر سیرا دیالوقلارین موسیقی‌یه سالینماسی، خورلاردان، رقصلردن ایستیفاده اولونماسی، دراماتیک و لیریک صحنه‌لرده موسیقی‌نین گئنیش یئر توتماسی موهوم خوصوصییتلردیر. عئینی زاماندا، اوزئییر حاجی بیگلی‌نین کومئدییالاری‌نین ادبی متنی آیریلیقدا دا صحنه‌ده عئینی تاثیر گوجونه مالیکدیر. خوصوصیله «او اولماسین، بو اولسون» کومئدییاسی اوزئییر حاجی بیگلی دراماتورگییاسی‌نین ان پارلاق اؤرنگیدیر. 

 



آردینی اوخو/ Ardını oxu

کومیک ژانرین اؤزللیکلری

+0 بگندیم

کومیک ژانرین اؤزللیکلری

بیلال آلارلی

کؤچورن:عباس ائلچین

            

(صؤحبت لطیفه ژانریندان گئدیر)

      ائله بیر خالق یوخدور کی، اونون گولوش سبتی بوش اولسون. ان گئری قالمیش خالقلارین، حتّی ایبتیدای تصّوورلرله یاشایان قبیله‌لرین و اینکیشاف ائتمیش مدنی خالقلارین اؤزونه مخصوص گولوشو، تبسّومو واردیر. فولکلورون ژانر آغاجیندا گولوش اؤز توتومو ایله فرقله‌نیر. بئله گومان اولونور کی، میفولوژی آنلاییش کیمی گولوش بوللوقلا، فیراوانلیقلا، یئنیلیکله باغلیدیر. هر بیر دؤوره مخصوص گولوشون داخیلینده هم داغیدیجی، هم ده یارادیجی باشلانغیج مؤوجوددور. بونا گؤره ده سوسیولوقلار بئله حساب ائدیرلر کی، بشرییّت ان فاجیعه‌لی و اوزونتولو کئچمیشیندن گوله-گوله آیریلیر کی، بو دا گله‌جکده بئله حاللارین باش وئرمه‌سینه قارشی دوشونولموش ان یاخشی "بدیعی" سیلاحدیر. خالق یارادیجیلیغی‌نین گئنیش یاییلمیش کومیک نؤوعلری بو مقصدله یارادیلمیش، اینکیشاف ائده‌رک چوخ‌ژانرلی بیر ساحه‌یه چئوریلمیشدیر. نظری باخیمدان گولوش ایکی یئره بؤلونور: جیدی گولوش و تنقیدی گولوش. جیدی گولوش سئوینجدن، غلبه‌دن، فرحدن، طنطنه و مووفّقیتدن دوغور، آیری-آیری فردلرین، کوللئکتیولرین، خالقلارین، عومومی‌لیکده بشرییّیتین اوغورلارینی شن بیر اووقاتلا تصویر ائدیر. تنقیدی گولوشون اساسیندا آیدین ایدئال، مسلک، ایجتیماعی-سیاسی معنا دورور، اوندا یونگول اَیلنجه‌دن، ریشخنددن، لاغلاغیدان، هیریلتیدان چوخ جیدی فیکیر و مضمون اولور.



آردینی اوخو/ Ardını oxu

موللا نصرالدین ژورنالی PDF فورمتینده

+0 بگندیم

موللا نصرالدین ژورنالی PDF فورمتینده

    موللانصرالدین ژورنالی‌نین تبریزده 1921-نجی ایلده یایینلانمیش بوتون سایلارینی تقدیم ائدیریک. آشاغیداکی لینک‌لردن یوکله‌یه بیلرسینیز:

I say

II say

III say

IV say

V say

VI say

VII say

VIII say

 موللا نصرالدین ژورنالی‌نین 1912-نجی ایل سایلارینی دا بو لینک‌دن یوکله‌یین:

موللانصرالدین 1912




ساتیریک "بهلول" ژورنالی

+0 بگندیم

بهلول ژورنالی

     بهلول ساتیریک ژورنالی 19 مای 1907-نجی ایلده باکیدا نشره باشلاییب. موللا نصرالدین ژورنالی‌نین تاثیری آلتیندا نشر اولونان درگی‌نین رئداکتوروعلی‌ عسگر علی‌ یئو ایدی. ژورنالین جمعی 9 سایی (1907-نجی ایل 4 نویابرادک) ایشق اوزو گؤروب. میرزا علی اکبر صابرین بیر نئچه شئعیری (بهلول داننده حاققیندا) ایلک دفعه بو درگیده درج اولونوب.




آذربایجانچیلیق موللانصرالدینچیلرین فردی یارادیجیلیق کونتئکستینده: محمدسعید اوردوبادی

+0 بگندیم

گؤرکملی موللانصرالدینچی، آذربایجانچیلیق مفکوره‌سی‌نین داشیییجیسی، آذربایجان تاریخی روما‌نینین یارادیجیسی، شاعیر، دراماتورق، ترجومه‌چی، پوبلیسیست، ایجتیماعی خادیم محمد سعید اوردوبادی

آذربایجانچیلیق موللانصرالدینچیلرین فردی یارادیجیلیق کونتئکستینده:

محمدسعید اوردوبادی

آللاهوئردی محمدلی ؛ فیلولوگییا عئلملری نامیزه‌دی

کؤچورن: عباس ائلچین

       "موللا نصرالدین" ادبی مکتبی‌نین نوماینده‌لری سیراسیندا محمد سعید اوردوبادی‌نین آدی حؤرمتله و ایفتیخارلا چکیلیر. "موللا نصرالدین" ژورنالی اونون یارادیجیلیغیندا و گله‌جک طالعیینده موهوم رول اوینامیشدیر. محمد سعید اوردوبادی ژورنالین فعال مؤلیفلریندن بیری اولموش، پوبلیسیست یازیلاری، ساتیریک شئعیرلری و ترجومه‌لری ایله بو ژورنالدا چیخیش ائتمیشدیر. ماراقلیدیر کی، 1906-جی ایلده "موللا نصرالدین"این "غئیرت" مطبعه‌سینده اونون "غفلت" آدلی 32 صحیفه لیک ایلک شئعیرلر کیتابی نشر اولونموشدور. همین کیتابا موقددیمه‌سینده گؤرکملی شاعیر و پوبلیسیست عؤمر فایق نعئمانزاده یازمیشدیر: "بو گونکو حالیمیزدا جاماعاتی اوخوماغا هوسلندیرمگین ان گؤدک یولو، بیزجه، آچیق دیل ایله یازیلان کیچیک-کیچییک فایدالی کیتابلاردیر... "غفلت" نشری-ساواد قصدیله چیخاردیغیمیز اثرلرین بیرینجیسیدیر". محمد سعید اوردوبادی‌نین بو کیتابیندا خالقین معاریفلنمه‌سی مسله‌سی قویولور. او، بوتون منفی حاللارین تقصیرینی میلّتین مؤوهومات گیردابینا دوشمه‌سینده، موطیع‌لیگینده گؤروردو. خالقین دوشدوگو بو آغیر وضعیتدن چیخیش یولونو ایسه آنجاق معاریفچیلیکده آختاریردی. بیر ایل سونرا 1907-جی ایلده محمد سعید اوردوبادی‌نین "وطن و حورّییت" آدلی یئنی شئعیرلر کیتابی چاپ اولونور. بو کیتاب ایدئیا و مضمون باخیمیندان "غفلت"دن فرقلنمه‌سه‌ده، شئعیرلرده آزادلیق، موباریزه روحو دویولوردو، موعاصیرلیک آب-هاواسی حیس اولونوردو. بو شئعیرلردن دوغان نتیجه بئله‌دیر: خالقین خوشبختلیگین، وطنین موستقیل‌لیگینه یالنیز بیرلشمکله، بیرگه‌ سعی گؤسترمکله، آزادلیق الده ائتمکله نایل اولماق اولار. بونون اوچون ایسه اولجه عئلم، معاریفه یییه‌لنمک لازیمدیر. "وطنیمیزه بیر نئچه سؤز" آدلی شئعیرینده مؤلیف یازیردی:

غنیلر کرمسیزدی، میلّت-فقیر،

یورولدوق جفالاردان، اولدوق یئسیر.



آردینی اوخو/ Ardını oxu

آچار سؤزلر : آذربایجان, میللی,