ائلچین

تورک دیلی و ادبیاتی

آغ-قارا گونلریم

+0 بگندیم

آغ-قارا گونلریم

علی حیدری

     تندیرین آجی توستوسو اوتاغی بورویوب. نفس چکمکده زولانیرام. بورنوم آجیشیر. آجیقلی-آجیقلی یئریمدن قالخیرام. آناما گئدیرم:

- نه توسسی سالمیسان، بورنوم، بوغازیم یاندی؟!

- وی علی بالام! دوردون یوخودان؟ ها بالامسان گئت چیشینی ائله، گل سنه تاپتاپا یاپیرام..یئری بالامسان، ال-اوزونو یو، قوی یوخون قاشسین.- دئییر آنام.

دئدیگی کیمی ائدیرم. اوزاقدان قیشقیریر:

- کؤپویولونون بالاسی به دئمه‌میشم کردیه یوخ، گئت  ایاخ یولونا. اؤزده ایاغ اوسته هن؟!

ایشه‌یرکن گولورم، هر زامانکی کیمی زانباق گوللری‌نین اوستونه! سویون سرینلیگی اوزومو دیشله‌ییر. لاکین داما گیرنده  تندیرین ایستیسی اوزومده لذّتلی بیر گیزیلتی یاشادیر. تندیر دامی قاپ-قارا هیس باسمیش بیر اوتاقدیر. اورتالیقدا بیر- بیریاریم مئتر درینلیگینده بیر تندیر وار قیراقدا بیر کوفله‌سی. تاواندا ایسه بیر باجا وار توستونو چکیر. گونون ایشیغی بیر بورو کیمی دامدان یئره دایانیر، ایچینده اینجه-اینجه توز، تورپاقلار قایناشیر. بوینومو اوزادیب تندیرین ایچینه باخیرام. آلما چیرپیلاری او قدر گؤزل یانیر کی! ایستی اوزومو یاندیرسادا کؤزلردن گؤز گؤتوره بیلمیرم. ساعاتلارجا باخیرام. آلاودا چئشید-چئشید رنگلر وار: قیرمیزی، ساری، ماوی، یاشیل؛ بیربیریندن اعلا، آمما بیر ایشیلتیلی تورونج رنگ وار وصفه گلمه‌ین قدر گؤزلدیر.



آردینی اوخو/ Ardını oxu

مقدمه کتاب " تاریخ ژنتیک ترک‌ها"

+0 بگندیم


مقدمه مترجم  کتاب " تاریخ ژنتیک ترک‌ها"

هدایت عاقلی                    

     ابوالقاضی بهادر خان می­گوید : « ملت ترک چنان ملت بزرگی است که اگر انسان صد سال زندگی کند، از هفت سالگی قلم در دست بگیرد، شب و روز به نوشتن بپردازد، علم بر او الهام شود، با هر ده انگشت از هر دو دستش بنویسد، باز هم نمی­تواند بگوید که تاریخ ترک­ها را نوشتم.

   به همین دلیل به آینده­گان پس از خود می­گویم که اگر می­خواهند نامشان هم ردیف انسان­های نامدار و بزرگ نوشته شود، قلم­هایشان را به دست بگیرند و قلب­هایشان را به چشمه­ی علم و عبرت پدرانشان وصل کنند، و تاریخ، مدنیتو شان ملتی را بنویسند که در چهار گوشه­ی دنیا ایجاد کننده­گان مدنیت، فضیلت، کشاورزی، دامداری و صنایع بوده و دولت­های زیادی را برای اداره­ی جوامع ایجاد کردند و نسبت به انسان­ها عشق می­ورزیدند را بنویسند».

   تکلیف کاملا روشن است. این سخنان فردی است که چهار قرن پیش یعنی زمانی که رنسانس اروپا هنوز در ابتدای راه خود بود به قلم آورده است. با نگاهی به گذشته­ی نه چندان دور و مشاهده­ی هر آن­چه که تاریخ نویسان غربی و روسی  در کتمان تاریخ واقعی ترک­ها انجام داده­اند اهمیت وصیت ابوالقاضی بهادرخان بیشتر احساس می­شود. افسوس که شیادان تاریخ ساز در بسیاری از مواقع حتی برخی از متفکران ترک­ را نیز توانستند به ورطه­ی انحراف بکشانند و در به وقوع پیوستن این فاجعه نباید از سهم کم کاری­هایمان چشم پوشی نماییم.



آردینی اوخو/ Ardını oxu

آچار سؤزلر : تاریخ, تورک دونیاسی, تورک,

عؤمورلوک حسرت

+0 بگندیم

عؤمورلوک حسرت

علی حیدری

   اوشاقلارین سسی کوچه‌نی بوروموشدو. اؤزومو ساخلایا بیلمه‌ییب تلَسیک ائودن ائشیگه آتیلدیم. هره بیر یانا قاچیردی. بیلر-بیلمز منه‌ ده هیجان ال وئردی.  اوشاقلارا دوغرو قاچدیم. قدرت آتلانیب-دوشه‌رک اویان-بویانا قوشوردو. زورلا اونو ساخلاشدیریب سوروشدوم:

- نه اولوب..نه خبردی؟!

- حاضیرلاشیریق.. گؤله گئدیریک..اورمو گؤلونه. ایندی مینی بوس گلر؛ آتام قارپیز-خیار  آلماغا گئتدی، آنامدا دئییشک پالتارلاریمیزی قویور؛ ناهار حاضیرلاییر...

       قدرت گؤره‌ر-گؤرمز گؤلو ائله تعریفله‌ییردی کی اورگیمده آلاولی ایستک یارادیردی. آمما بیر سؤزو یادیندان چیخارتمیشدی سانکی، یادا منه یاندیق وئرمک اوچون اؤزو بیله-بیله سؤیله‌میردی. گؤله گئتمه سئوینجیندن من کؤکوندن اونودولموشدوم. بو اوزدن، او دئدیکجه منیم  ایچیمده گؤله گئتمگه ایستک آرتیر، اورگیمدن قانلار آخیردی. اونودولدوغومدان اورگیم سیخیلیردی. بیر آز داها دورسایدیم آغلایاجاقدیم. آخی بیزیم هر گونوموز برابر کئچیردی، هر یئره برابر گئدردیک، آناسی هر زامان منه، قدرتدن موغایات اول دئیه تاپشیراردی. بیر گون بیزده، بیر گون اونلاردا ناهار یئیردیک، قارداشدان دا یاخین ایدیک. ایندیسه ندن من یاددان چیخمیشدیم؟! کوسکون-کوسکون قدرتی سئوینجینده بوراخیب ائوه قاچدیم. تاختا قاپیمیزدان، سوواخلی دیوارلارمیزدان، یئردن، گؤیدن زهلم گئتدی. آخی منده گؤله گئتمک ایسته‌ییردیم. آنجاق ایندییه‌دک من شهریمیزین چوخلو یئرینه گئده‌ بیلمه‌میشدیم نه قالسین اورمو گؤلونه! نه آتام ائوده ایدی نه ده آنام. دوشونوردوم؛ نییه منه صاحاب چیخان یوخدور؟ بس منیم ایستکلریم همیشه اورگیمده قالاجاق؟ قورتولوش یولو هایاندادیر؟!



آردینی اوخو/ Ardını oxu

تاریخ ژنتیک ترک‌ها عثمان چاتال‌اولوک، مترجم: هدایت عاقلی

+0 بگندیم

تاریخ  ژنتیک ترک‌ها

با توجه به داده‌های جدید علم ژنتیک:

آیا ترک‌های آذربایجان واقعا ترک هستند یا بنا به آنچه که ادعا می‌شود آریایی می‌باشند؟

آیا ساکنین باستانی آذربایجان پروتو‌ ترکها بوده‌اند یا این‌که آذری‌های ایرانی بودند که به‌دنبال یورش مغول‌ها و گسترش سلاجقه زبان خود را تعییر داده‌اند؟

آیا نژاد خالصی به نام آریایی وجود دارد؟

آیا رابطه زبانی ترک‌ها با تمدن‌های سومر در بین‌النهرین و اتروسک‌ها در ایتالیا را پیوندهای خونی و ژنتیکی نیز تایید می‌کند؟

آیا اجداد باستانی اروپائیان‌، بومیان اروپائی بودند یا این‌که پروتو ترک‌هایی بودند که از آسیا به اروپا رفته‌ بودند؟

آیا ترک‌ها اولین مردمانی بودند که اسب را اهلی کردند؟

آیا ترک‌ها فرهنگ کورگان را به چهار سوی عالم گسترش دادند؟

پاسخ این سوال‌ها و ده‌ها سوال دیگر را می‌توانید در کتاب "تاریخ ژنتیک ترک‌ها" بیابید.


تاریخ ژنتیک ترک‌ها

مؤلف: عثمان چاتال‌اولوک

مترجم: هدایت عاقلی

ناشر: یاس بخشایش

نوبت چاپ: اول 1396

مشخصات: 474 ص مصور

قیمت: 30000 تومان

محل پخش:

 اورمیه، خیابان امام، پاساژ ارک، طبقه بالا، پلاک61،کتابفروشی فضولی، تلفن:0443243769

سلماس، خیابان امام  مطبوعاتی عاقلی و کتابفروشی معلم




آچار سؤزلر : تورک, تاریخ, تورک دونیاسی,

صابیر ادبی مکتبی‌‌نین داوامچیسی: میرزه علی مؤعجوز

+0 بگندیم

صابیر ادبی مکتبی‌‌نین داوامچیسی: میرزه علی مؤعجوز 
ساوالان فرجوو
     بؤیوک ساتیریک شاعیر میرزه علی اکبرصابیر ادبی مکتبی‌نین گؤرکملی داوامچیلاریندان بیری ده میرزه علی مؤعجوزدور. او، جنوبی آذربایجاندا بو ادبی اوسلوبو داوام ائتدیرن دئموکراتیک روحلو، ساده آنا دیلینده یازان خالق شاعیری اولوب... 
     میرزه علی مؤعجوز 1873-جو ایلده جنوبی آذربایجا‌نین شبیستر قصبه‌سینده تاجیر عاییله‌سینده دونیایا گلیب. آتاسی حاجی‌ آغا ایشی ایله علاقه دار تئز-تئز تورکییه‌یه گئدرمیش. ایستانبولون قاینار حیاتی اونو اؤزونه باغلاییر. او، اوشاقلارینی ایستانبولا آپارماق قرارینا گلیر. ایکی اوغلونو - حوسئین و حسنی ایستانبولا آپاریر، اونلارا لازیمی شراییط یارادیر. کیچیک اوغلو میرزه علینی ایسه یا‌نیندا ساخلاییر. اونو قصبه‌ده‌کی موللا مکتبینه قویور. بئله‌لیکله او، ایلک تحصیلینی شبیسترده آلیر. آنجاق میرزه اون آلتی یاشیندا ایکن آتاسی وفات ائدیر. شبیسترده تک قالماسین دئیه قارداشلاری اونو ایستانبولا آپاریر.



آردینی اوخو/ Ardını oxu

بالتا /Balta

+0 بگندیم

 بالتا

 قیریم تاتار ناغیلی

    بیر کندلی بالتاسینی گؤله دوشورموش ده، سوُ کناریندا قایغیسیندان آغلاماغا باشلامیش. سوُ آناسی اوْنو ائشیتمیش، آجیییب یاردیم ائتمک ایسته‌میش. سوُدان آلتین بیر بالتا چیخاردیب: "بوُ سنینمی؟" دئیه سوْروشموش. کندلی:" یوخ، منیم دئییل!" دئمیش. سوْنرا سوُ آناسی گوموشدن دوزلمیش بیر بالتا چیخارمیش. کندلی بوُنو دا آلمامیش. ان سوْنوندا، کندلی‌نین بالتاسینی چیخارمیش................



آردینی اوخو/ Ardını oxu

آچار سؤزلر : قیریم تاتار, ناغیل, قیریم تاتارجا,

خوجالی فاجیعه‌سی/ Xocalı faciəsi

+0 بگندیم

خوجالی فاجیعه‌سی

     یوردوموزن أن صفالی یئرینده خوجالی آدیندا شهر وار ایدی. ائرمنی جلّادلاری بو شهری یئرله یئکسان اتئدیلر. فئورالین 26-دا تاریخین یادداشیندا "خوجالی فاجیعه‌سی" یازیلدی. او گئجه یاندیریلان ائولرین توستوسو گؤیه قالخدی. آیاق یالین، باشی آچیق قیز-گلینلریمیز اؤلدورولدو. یوزلرله گوناهسیز کؤرپه گوللـه‌لندی. جاوانلاریمیز، قوجالاریمیز شهید اولدو.

     ائرمنی‌لرین تؤرتدیکلری وحشی‌لیکلری هئچ زامان اونوتمامالی‌ییق!

آنا دیلی 1- کیتابیندان




آچار سؤزلر : آذربایجان,

آذربایجان جومهورییتینده میلّی آزلیقلارین تحصیل حوقوقلاری

+0 بگندیم


آذربایجان جومهورییتینده  میلّی آزلیقلارین تحصیل حوقوقلاری

     میلّی آزلیقلارین حوقوقلاری عومومی اینسان حوقوقلاری‌نین ترکیب حیصه‌سی اولدوغو اوچون آزلیغین هر بیر نوماینده‌سی شخصی موختارییت حوقوقونا مالیکدیر. شخصی موختارییت بوتون حوقوقلاری، هابئله، دؤولتین وطنداشی اولان آزلیقلار اوچون بیر چوخ سوسیال و مدنی شرطلری احاطه ائدیر. آنا دیلی آزادلیغی بوتون شخصی و ایجتیماعی حیاتا تاثیر ائدیر. محض، آنا دیلینده اینسان اؤزونودرک حیسی قازانیر، بو ایسه جمعییتده آداپتاسییا اوچون واجیب شرطلردن بیریدیر. 
     موستقیل آذربایجان دؤولتی و اونون قوروجوسو حئیدر علی‌یئو همیشه اؤلکه‌میزده یاشایان میلّی آزلیقلارین دیلین، مدنییتین، عادت-عنعنه‌لرینه دیقّتله یاناشمیش، قایغی گؤسترمیشدیر. آوروپا شوراسی‌نین تام حوقوقلو عوضوو اولان آذربایجان رئسپوبلیکاسی همین قورومون 5 نویابر 1992-جی ایلده قبول ائتدیگی "رئگیونال دیللرین و یا آزسایلی خالقلارین دیللری‌نین آوروپا خارتییاسی" پرینسیپلرینی حیاتا کئچیرمک اوچون عملی تدبیرلر گؤرور. 
     بو گون آذربایجاندا یاشایان میلّی آزلیقلارین نوماینده‌لری اؤز آنا دیللرینده سربست دانیشیرلار. بیر چوخ عالی و اورتا مکتبلرده آنا دیللری‌نین ایشله‌نیلمه‌سی تأمین اولونور، عادت-عنعنه‌لره حؤرمتله یاناشیلیر. 
    رئسپوبلیکادا یاشایان میلّی آزلیقلارین دئمک اولار کی، هامیسی آذربایجا‌نین دؤولت دیلینی بیلیر، بو دیلدن ائتنیکلرآراسی اونسییت واسیطه‌سی کیمی ده ایستیفاده اولونور. 



آردینی اوخو/ Ardını oxu

آچار سؤزلر : آذربایجان, دیل, میلّی حوقوق, آنادیلی,

قازاقیستانین یئنی لاتین الیفباسی تصدیقلندی

+0 بگندیم

قازاقیستان جومهور‌ باشقانی نورسولطان نظربایئو، لاتین اساسلی قازاق الیفباسی‌نین یئنی نوسخه‌سینی تصدیقله‌دی


Елбасы латын негізіндегі қазақ әліпбиінің жаңа нұсқасын бекітті.


آردینی اوخو/ Ardını oxu

آچار سؤزلر : قازاقجا, قازاق, تورک دونیاسی,

نییه "شاعیر سؤزو، البته، یالاندیر" ؟ !

+0 بگندیم

 

نییه "شاعیر سؤزو، البته، یالاندیر" ؟ !

گولشن علی‌یئوا-کنگرلی،

فیلولوگییا عئلملری دوکتورو، پروفئسور

      آرتیق بئش یوز ایلدیر ثوبوت اولونوب کی، فوضولی صنعتی بیتیب-توکنمز بیر دریادیر. بو صنعت مینلرله معنالاری گیزلنمیش دورلو-دورلو گؤوهرلردن عیبارتدیر. "آذربایجان فوضولی‌شوناسلیغی" تدقیقاتیندان سونرا کئچن هر گون گؤستردی کی، حقیقتن ده "فوضولیدن یازماق و فوضولی سئحرینه توتولماماق، فوضولی‌یه اسیر اولماماق چوخ موشکولدور. کیم اوندان یازیرسا، بو اولو جادوگرین سئحرینه دوشور، تاثیریندن یاخا قورتارا بیلمیر" (م.عادیلوو). اصلینده "اولو جادوگر"این بو اسارتی ان بؤیوک سعادتدیر. فوضولی‌یه اسیر دوشمک، اونون سئحرینده - فوضولی صنعتی‌نین پوئتیک آوُراسیندا یاشاماق اینسانا بؤیوکلوک، عظمت، نجیب بیر سئوینج بخش ائدیر. زامان کئچدیکجه فوضولی‌شوناسلیغی تدقیق ائدرکن اورگیمده قالان نیسگیلدن یاخا قورتارا بیلمیرم، عکسینه، ایلان گوللـه‌یه توش گئدن کیمی ذهنیم و قلبیم منی او پروبلئملره - فوضولی شئعیرینه دوغرو چکیب آپاریر. بئله پروبلئملردن بیری داهی شاعیرین "لئیلی و مجنون"آ داخیل اولان "جان وئرمه غمی‌ عشقه کی، عشق آفتی-جاندیر" میصراعسی ایله باشلانان غزلی‌نین سون بئیتینده‌کی"فوضولی یالانی"دیر:

 گر دئرسه فوضولی کی، - "گؤزللرده وفا وار"

آلدانما کی، شاعیر سؤزو، البتّه، یالاندیر.



آردینی اوخو/ Ardını oxu

آچار سؤزلر : محمد فوضولی,

گؤیچک فاطما‌نین ناغیلی

+0 بگندیم

گؤیچک فاطما‌نین ناغیلی 
   بیری وار ایمیش، بیری یوخ ایمیش، بیر کیشی وار ایمیش. بو کیشی‌نین بیر آروادی و بو آرواددان فاطما آدیندا چوخ عاغیللی و گؤزل قیزی وار ایمیش. بیر گون فاطما‌نین آناسی ناخوشلاییر و قیزینا دئییر کی، من اؤلندن سونرا دده‌ن تزه آرواد آلاجاق و او آرواد سنی چوخ اینجیده‌جک. آما قارا اینگیمیزدن موغایات اول، اونو اؤزون اوتار.
قیزین آناسی اؤلور و آتاسی گئدیب اؤزگه بیر آرواد آلیر. بو آروادین دا اوّلکی اریندن بیر چیرکین قیزی واردی.
آرواد گؤیچک فاطمانی چوخ دؤیوب اینجیدیرمیش. فاطما صبر ائدیب، هر گون قارا اینگی اوتارماغا آپارارمیش. فاطما‌نین آنالیغی اونا یون، داراق وئررمیش کی، چؤلده داراییب اَییرسین. فاطما یونو وئررمیش اینگین آغزینا. قارا اینک یونو اودار، سونرا حاضیر ایپی آغزیندان چیخاریب وئررمیش فاطمایا. 
بیر گون فاطما یون دارادیغی یئرده کولک اونون الچیمی‌نین بیرینی گؤتوروب قالدیردی هاوایا. فاطما بونون دالینجا یویوروب دئدی: 
- قانادینا قوربان، یئل بابا، الچیمیمی سال، بابا! 
یئل اونون الچیمینی بیر باجادان سالدی. فاطما ائوه گیریب گؤردو کی، بورادا بیر هئیبتلی قاری اوتوروب، آلت دوداغی یئر سوپورور، اوست دوداغی گؤی. قاری قاباغینا بیر قورباغا قویوب اونو سیغاللاییر. بو، دیو آناسی ایدی.



آردینی اوخو/ Ardını oxu

آچار سؤزلر : اوشاق ادبیاتی, ناغیل,

قدیم تورکلرده دؤولت مجلیسلری

+0 بگندیم

قدیم تورکلرده دؤولت مجلیسلری

موباریز عسگروو 
"میلّی مجلیس" ژورنالی‌نین باش رئداکتورونون موعاوینی

کؤچورن:عباس ائلچین

افسانه‌یه گؤره بوزقورد اوغوز خانا: "ائی اوغوز، آرتیق من اؤنده گئده‌جگم" - دئدی. اوغوز خان بو بوزقوردون آرخاسینجا گئده‌رک ژاپون دنیزیندن وولقا چایینا قدر اوزانان بؤیوک هون ایمپئرییاسینی قوردو. 

     قدیم دؤورلردن حؤکمدارلار تطبیق ائده‌جکلری قرارلاری جمعییته منیمستمک، الده اولوناجاق نتیجه‌لرین مسئولییتینی پایلاشماق، ان دوغرو اولا‌نینی ائتمک اوچون مصلحت آلماغا ائحتییاج دویموشلار. محض بو ائحتییاجدان دا هله قدیم دؤورلردن دؤولت ایداره ائتمه سیستئملرینده خوصوصی دؤولت قوروملاری‌نین - مجلیسلرین، شورالارین مؤوجود اولدوغونو گؤروروک. لاکین بو قبیلدن اولان قوروملار آراسیندا بیزی ان چوخ ماراقلاندیران جمعییتین داها گئنیش طبقه‌سی‌نین داخیل اولدوغو نوماینده‌لی ییغینجاقلاردیر. گونوموزون پارلامئنتلر سیستئمینه‌دک یوکسک اینکیشاف سویییه‌سینه چاتان بو قورومون کؤکو هم غرب، هم ده شرق جمعییتلرینده قدیم چاغلارا قدر اوزانیر بو یازیدا "قدیم پارلامئنت" روبریکاسیندا ایسه تاریخین موختلیف دؤورلرینده "قورولتای" ،"توی" آدلانان قدیم تورک دؤولت مجلیسلری باره‌ده صؤحبت آچاجاغیق. 



آردینی اوخو/ Ardını oxu

آچار سؤزلر : تورک دونیاسی, تورک, دؤولت, مجلیس, قورولتای,

بالاجا شاهزاده (آذربایجان تورکجه‌سینده سسلی کیتاب)

+0 بگندیم


BALACA ŞAHZADƏ. Antuan de Sent Ekzüperi (audiokitab)

 

بالاجا شاهزاده

آنتوان دئ ائگزوپئری

 

سسلی کیتابینی یوکله‌یین




تورکلرده عاییله و قوهوملوق سیستئمی

+0 بگندیم

تورکلرده عاییله و قوهوملوق سیستئمی 
ایلاهه صادیقووا
     عاییله بوتون جمعییتلر اوچون ان اونیوئرسال اینستیتوت حساب اولونور. نسیل آرتیرمادان باشقا او بیر سیرا فونکسییالاری یئرینه یئتیریر کی، اونلار آراسیندا ایقتیصادی، بیرگه ایستئحصال و ایستئهلاک، سوسیاللاشمانین فونکسییالاری، اوشاقلارین مودافیعه‌سی، تربییه‌سی و تحصیلی، سئوگی، بیرگه واخت کئچیرمه و س. وار. بوتون بو خوصوصییتلری نظره آلاراق، عاییله‌یه آشاغیداکی تعریفی وئره بیلریک:

"عاییله - جمعییتین ایلکین سوسیاللاشما پروسئسینده یارانان، بشرییّتین داوامینی (نسیل آرتیمینی) تأمین ائدن سوسیال بیرلیکدیر. بو بیرلیگین عوضولری‌نین قارشیلیقلی موناسیبتلری خوصوصی قایدالارا سؤیکَنن بیولوژی، پسیخولوژی، ایقتیصادی، سوسیال، حوقوقی آسپئکتلره تابئع اولور و جمعییتده توپلانمیش مادّی و اخلاقی زنگینلیکلری نسیلدن-نسله اؤتورور" . 
     تورک خالقلاری آدریاتیک دنیزی ساهیللریندن چین سدّینه قدر بؤیوک بیر اراضیده مسکونلاشیبلار. نسیل و عاییله قدیم تورکلرین حیاتیندا اؤنملی رول اویناییردی. عنعنه‌وی عاییله‌ده سیخ قوهوملوق علاقه‌لری مؤوجوددور و اساس رولو عاییله‌سینه جاواب‌دئهلیک داشییان کیشی اویناییر. بو جور عاییله‌لرده آنا، آتا، اوشاقلار، ننه‌لر، بابالار، عمیلر، داییلار، خالالار و بیبیلر هامیسی بیرگه یاشاییر و بیرگه تصروفاتی بؤلوشورلر. 
     تورکلرده قوهوملوق علاقه‌لری‌نین دؤرد سویییه‌سی مؤوجود ایدی: نسیل (بوی)، بؤیوک عاییله (سوی)، تؤرکون (کیچیک آتا عاییله‌سی) و یئنی ائولنمیشلرین عاییله‌سی (بَرک). هر بیر تورک طایفاسی بیر نئچه نسیل و قبیله‌لردن عیبارت بویلارا بؤلونوردو. بو جور قودرتلی طایفالاردان بیری ده آذربایجانلیلارین عایید اولدوغو اوغوزلار ایدی. هر بیر اوغوز نسلی‌نین اؤزونون تمگه‌سی (دامغا، ایشاره)، اونقون (توتئم، گئرب) و بایراغی وار ایدی و هر بیر بوی اؤز تمگه‌سیله اونلارا مخصوص اولان حئیوانلاری، مالی، سیلاحلاری و س. دامغالاییردی (ایشاره‌له‌ییردی). هر بیر نسلین آدی سوی‌آدین ائکویوالئنتی کیمی چیخیش ائدیردی. آما آوروپالیلاردان فرقلی اولاراق نسلین آدی اینسانین آدیندان اول ایشله‌نیردی. مثلا، تورک خالقلاری‌نین اورتاق ائپوسو اولان "دده قورقود" داستانینداکی قهرمانین آدی سالوُر قازان دئیه چاغریلیردی، قازان سالور دئیه یوخ. بو دا اونون سالوُر نسلینه عایید اولدوغونو ایفاده ائدیردی. یعنی، سالوُر نسلیندن اولان قازان. تورکلر بو عنعنه‌ ایله نسلین نه قدر اؤنملی اولدوغونو گؤستریردیلر.



آردینی اوخو/ Ardını oxu

آچار سؤزلر : تورک, تورک دونیاسی,

بولود قاراچورلو (سهند)-ین حیاتی و یارادیجیلیغی

+0 بگندیم

بولود قاراچورلو (سهند)-ین حیاتی و یارادیجیلیغی

 "طالعییمه سن باخ! دوشونجه‌لریم یاساق، دویغولاریم یاساق!.." 

 

     گونئی آذربایجان ادبییّاتی‌نین گؤرکملی سیمالاری آراسیندا یئر آلان قلم صاحیبلریندن بیری ده بولود قاراچورلودور. هله سووئتلر زاما‌نیندان هم آرازین او تاییندا، هم ده بو تاییندا سهند لقبی ایله مشهور اولان شاعیر ادبییّات خزینه‌میزه گؤزل نومونه‌لر بخش ائتمیشدیر.
     بولود قاراچورلو سهند 1926-جی ایلده ماراغا شهرینده آنادان اولموشدور. شاعیرین اصلی قاراچورلو طایفاسینا منسوب ایدی. قدیم یازیلی قایناقلارا گؤره، گؤی‌تورک دؤولتینی یارادان ایکی طایفا خوصوصی قیلینج بوراخیردی. هر طایفا دا ایستحصال ائتدیگی قیلینجا اؤز آدینی وئرمیشدی. طایفالاردان بیری‌نین آدی "بیلگه تکینی" ،دیگری ایسه "قاراچوری" ایدی. هر ایکی طایفا طرفیندن بوراخدیقلاری قیلینجین اوستونده اؤز نیشانی خوصوصی شکیلده حک اولونوردو. او زامان گؤی‌تورک ایمپئرییاسی‌نین سرحدلری آذربایجانی دا احاطه ائدیردی. سهندین نسلی ده گؤی‌تورکلری یارادان همین قاراچوری طایفاسینا گئدیب چیخیر. عاییله‌سیندن بحث ائدن سهند دئییردی کی، آتاسی "اَیری-اویرو بیر خطله اؤز آدینی جیزمالاردی، طایفادا آغ-قارادان باشی چیخان تکجه آناسی ایدی کی، او دا دوز-غلط، فقط قوران اوخویاردی". بونونلا بئله، والیدئینلری اونا بؤیوک بیر مکتب اولموش، آتا و آناسی‌نین حئکایتلری یادداشینا هوپموش، اونون موکمّل بیر شخص کیمی یئتیشمه‌سینده اؤنملی رول اوینامیشدی. 



آردینی اوخو/ Ardını oxu