ائلچین ELÇİN

تورک دیلی و ادبیاتی

�

Tağı Şahbazi Simurğ - Qayçı

�
+0 بگندیم
​

 ​

Tağı Şahbazi Simurğ - Qayçı

Məşədi Salmanın arvadı Gülcahan yoğurmuş olduğu xəmirin "gəlməsini" gözləyir və hər yarım saatdan bir xəmirin üzərindəki isti parçaları qaldırıb, əli ilə xəmirdən bir çəngə dartıb baxırdı. Axırıncı dəfə yenə baxdı.
- Hələ bir az qalıb, - deyə xəmiri bərk-bərk basdırdı. Xəmiri

basdırandan sonra Gülcahan mətbəxin yanındakı təndirə doğru gəlib, təndirin odununu kösövlə qarışdırdı.
Məşədi Salman evin qarşısındakı daş üzərində oturub, atın yüyən və cilovunu təmir edirdi. Birdən Məşədi Salman yüyəni, cilovu və iynəni daş üzərinə qoyub qalxdı və sürətlə evin içərisinə getdi. Bir azdan sonra Məşədi Salman arvadı səsləyib qayçının yerini sordu. Arvad cavab verdi. Məşədi axtardı, tapılmadı. Onda Məşədi Salman başını qapıdan çıxarıb, arvadı tərəfə dedi ki:
- Bu xarabada heç bir vaxt heç bir şey tapmaq mümkün olmayır; qayçı yoxdur!..
Gülcahan yanındakı yorğançanı da tələsik xəmirin üzərinə salaraq, qayçını axtarmağa getdi.



آردینی اوخو/ Ardını oxu

ساری عاشیغین بایاتی دونیاسی

�
+0 بگندیم

 ​

ساری عاشیغین بایاتی دونیاسی

ترانه واحد

آذربایجان عاشیق ادبیاتیندا قودرتلی سؤز صرافی، بایاتی اوستاسی کیمی آدینی تاریخین یادداشینا یازان ساری عاشیق او صنعتکارلارداندیر کی، هر بایاتی‌سی سؤز خزینه‌میزین قیزیل کرپیج‌لریندندیر و اونون زنگین ایرثی ایله هر خالق، هر میلت اؤیونه بیلر.

ایللرین، عصرلرین او اوزونده ساری عاشیق آدلی بیر حاق آشیغی یاشاردی. او دا بوتون بنده‌لر کیمی آللاهین وئردیگینه شوکور ائدر، صاباحدان اومید دیلردی. آنجاق یارادان اونو ایلاهی محبتله ایمتاحانا چکدی، عاشیق ناکام محبتدن کرپیج-کرپیج سؤز سارایی تیکدی.

من عاشیغام هاساری،

سینیق کؤنلوم هاساری.

عاشیق درددن ائو تیکمیش،

غمدن چکمیش حاصاری.



آردینی اوخو/ Ardını oxu

Türk Dövlətləri Təşkilatının himni necə olmalıdır?

�
+0 بگندیم

 ​

Türk Dövlətləri Təşkilatının himni necə olmalıdır?

ORTAQ TARİX, MƏDƏNİYYƏT VƏ MƏNƏVİ DƏYƏRLƏRİ İFADƏ EDƏCƏK MUSİQİ ƏSƏRİNİN YARADILMASI TƏKLİF OLUNUR

Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin sədr müavini, Mətbuat Şurasının sədri Rəşad Məcid bu günlərdə maraqlı təkliflə çıxış edib. O, sosial media paylaşımında Türk Dövlətləri Təşkilatının (TDT) himninin yaradılması ideyasını irəli sürüb. Bunun üçün Türk dövlətlərində müsabiqə elan edilməsinin zəruriliyini də qeyd edib. Təkliflə bağlı həm Azərbaycan, həm də digər Türk dövlətlərindən ziyalıların, mədəniyyət xadimlərinin fikirlərini öyrəndik.

Bəstəkar, Əməkdar artist Vüqar Camalzadə bildirib ki, bu, çox gözəl və həyata keçirilməsi vacib bir təklifdir: "Elə birliklər olub və var ki, onlar texniki və yaxud məcburi birliklərdir. Məsələn, keçmiş Sovet İttifaqı, yaxud Amerika Birləşmiş Ştatları, Avropa İttifaqı kimi birliklərin özlərinin himnləri olub və var. Avropa ölkələri Lüdviq van Bethovenin 9-cu simfoniyasının 4-cü hissəsindən "Sevinc odası"nı Avropa İttifaqının himni seçiblər. Yaxud Amerikanın, keçmiş Sovet İttifaqının himnləri birlik himnləridir, yəni bir ölkənin, xalqın himni deyil. Amma hələlik dildə, ürəklərdə və əməllərdə olan Turan birliyi, inşallah, yaxın gələcəkdə rəsmi bir birlik olar. Eyni millətin, bir neçə dövlətin yaradacağı birliyin ortaq dil parametrləri, ortaq musiqi intonasiya parametrləri nəzərə alınaraq, ortaq himni də olmalıdır. Mən çox böyük şərəf və məmnuniyyətlə bunun musiqi tərəfini işləməyə hazıram".



آردینی اوخو/ Ardını oxu

آچار سؤزلر : تورک دؤولتلری, تورک دونیاسی,

İşıq da elə su kimidir (Hekayə) - Qabriel Qarsia Markes

�
+0 بگندیم

​

İşıq da elə su kimidir (Hekayə)

- Qabriel Qarsia Markes

İşıq da elə su kimidir (Hekayə) - Qabriel Qarsia Markes​

     

    Milad bayramı ərəfəsində uşaqlar təkrar avarlı qayıqla bağlı öz arzularını dilə gətirməyə başlayanda ataları dedi:

    - Nə deyirəm?! Ancaq biz onu Kartaxenaya dönəndə alacağıq.

    Ataları onun da fərqinə vardı ki, doqquz yaşlı Toto ilə yeddi yaşlı Xoel öz dediklərindən dönənə heç oxşamırlar. Onlar bir ağızdan öz etiraz səslərini yüksəltdilər:

    - Xeyr, o qayıq bizə məhz indi və burada lazımdır.

    Anaları durumu izah eləməyə çalışdı:

    - Sizə onu da xatırladım ki, bu mənzildə o qayığın üzə biləcəyi yeganə su mənbəyi - kranımızdan axan sudur.



    آردینی اوخو/ Ardını oxu

    آچار سؤزلر : دونیا ادبیاتی, گابریل گارسیا مارکز,

    TÜRK DÜNYASINDA TARİHÎ ADIM

    �
    +0 بگندیم

    ​

     ​

    TÜRK DÜNYASINDA TARİHÎ ADIM: ORTAK TÜRK ALFABESİ TEMELİNDE KAZAK VE KIRGIZ TÜRKÇELERİ İÇİN ALFABE ÖNERİLERİ İLK KEZ KAMUOYUNA AÇIKLANDI.

    Türk dünyasının dil ve kültür birliği yolunda tarihî dönüm noktalarından biri olan Türk Dünyası Ortak Alfabe Komisyonunun 4. toplantısı, 15 Haziran 2026 tarihinde Kazakistan’ın başkenti Astana’da düzenlendi. Türk Dil Kurumu Başkanı Prof. Dr. Osman MERT’in de heyetiyle birlikte katıldığı bu stratejik toplantı, Türk halklarının ortak geleceğini şekillendirecek çok önemli kararlara ve bir ilke sahne oldu.




    آردینی اوخو/ Ardını oxu

    آچار سؤزلر : تورک دونیاسی, الیفبا,

    امیر تېمور اختراع قیلگن شطرنج حقیده اېشتگن میسیز؟

    �
    +0 بگندیم
    ​

     امیر تېمور اختراع قیلگن سطرنج حقیده اېشتگن میسیز؟​

    امیر تېمور اختراع قیلگن شطرنج حقیده اېشتگن میسیز؟

    ایریم قیناقلرده سطرنج هندوستاندن کېلیب چیققنی کېین اېسه عربلر و ایران واسطه‌سی بیلن غرب دنیاسیگه ترقه‌لگنی ایتیله‌دی. فرضیه‌لر تورلی و فرقلی بۉلیشیگه قره‌مه‌ی، چین یا هندوستاندن بوتون دنیاگه ترقه‌لگن سطرنجنی ۵۰-۲۰۰ میلاددن سۉنگی ییللرده کوشان تورکلری تمانیدن اختراع بۉلگنی قید اېتیلگن. بونگه سبب اېسه، هندوستان نینگ بیر قسمینی کوشان تورکلری امپراتورلیگی باشقرگنی کۉرستیله‌دی. دېمک، تورک خلقی باشیدن آق ماجرا انسانی بۉلیب کېلگن. ایتیش کېره‌ک که، بو اۉیینلر هم کېله‌جک تورک امپراتورلری و سلطانلرینی دقتنی تارتگن. بولردن بیریسی اېسه شبهه‌سیز ییریک سرکرده امیر تېمور دیر.

    ​


    آردینی اوخو/ Ardını oxu

    آچار سؤزلر : اؤزبکجه,

    Şərqin şöhrəti Mövlana Məhəmməd Füzuli Cənubi Azərbaycan ədəbiyyatında

    �
    +0 بگندیم
    ​

    Şərqin şöhrəti Mövlana Məhəmməd Füzuli Cənubi Azərbaycan ədəbiyyatında

    Lətifə MİRZƏYEVA


    ​

    Cənubi Azərbaycanın əksər söz sənəti yolçuları Vətənimizin keçmişinə, bu gününə, onun görkəmli sənətkarlarının həyat və yaradıcılığına, saya-hesaba gəlməyən dəyərli əsərlərinə, onların məna və ünvanlarına yaxşı bələddirlər. Elə ona görədir ki, onların yaradıcılığında klassik ədəbiyyatımızın nümayəndələrinə həsr edilən səmimiyyət dolu əsərlər mühüm yer tutur. Bu qələm sahiblərinin bütün türk xalqlarının böyük şairi, alimi, mütəfəkkiri, filosofu, Azərbaycan, fars və ərəb dillərində yazıb-yaradan Məhəmməd Füzuli (1994-1558) kimi dünya şöhrətli söz ustalarımızı öz əsərlərində böyük məhəbbətlə tərənnüm edib oxucularına yaxından tanıtdırması, sələflərinin onlara etibar etdikləri xalqa sədaqətlə xidmət etmək sahəsindəki tövsiyələrinə sadiq qalmaq yolundakı səmərəli fəaliyyətləri klassiklərimizə, onların irsinə olan dərin hörmət və sonsuz məhəbbət hisslərinin təzahürüdür.



    آردینی اوخو/ Ardını oxu

    آذربایجان داغلاریندا دؤرد متر بویوندا اینسانلار...

    �
    +0 بگندیم

     ​

    آذربایجان داغلاریندا دؤرد متر بویوندا اینسانلار...

    زائور علی‌یئو

    سینقیزم دونیانین ۱۰ بؤیوک دینیندن بیری‌دیر. بو دینه اینانان اینسانلار اؤزلرینی سینق اولاراق تانیییرلار. ایسلامین اوزاق شرقه داخیل اولماسی نتیجه‌سینده ایسلاملا هیندویزمین سنتزی نتیجه‌سینده قورو قوبیند سینق طرفیندن اون آلتینجی عصرده یارادیلیب. قورو قوبیند ایچینده بؤیودوگو هیندو فلسفه‌سینی رد ائتمه‌سی ایله تانینیر. " تانری‌لار " آنلاییشینی پیسله‌ین قوبیند یالنیز بیر تانری اولدوغو فیکرینی تبلیغ ائدیب.

    اونون حاقیندا یازانلار قئید ائدیرلر کی، قورو قوبیند دونیا سیاحتینه چیخیب. او، اوزاق مسافه‌لره سیاحت ائده‌رک ابدی حقیقتدن عیبارت اولان و اؤز یاراتدیقلاریندا یاشایان " تک آللاه " این مساژینی یایمیشدیر.

    بو مودت عرضینده او، یاخین شرقه، بوتون جنوبی آسیایا، اورتا آسیایا و اوروپایا سفر ائتمیشدیر. سیاحتلری زامانی پاکیستانلی چوخسایلی گونده‌لیکلر دولدورموش و حتّی ان اینانیلماز شئیلری بئله ائسکیز ائتمه‌یه چالیشمیشدیر. قاییتدیقدان سونرا اثرلری موعاصیرلری طرفیندن یوکسک قیمت‌لندیریلمیشدیر.



    آردینی اوخو/ Ardını oxu

    آچار سؤزلر : آذربایجان,

    میللی شاعیر - بختیار واهابزاده

    �
    +0 بگندیم

    میللی شاعیر - بختیار واهابزاده

    بختیار علی‌یئو

    آغجابدیع پداقوژی کالجی‌نین دیرکتورو

    آذربایجان ادبیاتی‌نین پارلاق سیمالاریندان بیری اولان بختیار واهابزاده خالقیمیزین یادداشیندا تکجه بؤیوک شاعیر کیمی دئییل، هم ده دوشونن، اویادان و یول گؤسترن بیر فیکیر آدامی کیمی قالیب. اونون پوئزییاسی – ایستیقلال، وطن، آنا دیلی، آزادلیق و اینسانلیق ایدئیالاری‌نین سسی‌دیر. هر بیر میصراعسیندا هم عاغیل، هم اورک، هم ده ویجدان دانیشیر.

    واهابزاده‌نین شعرلری ساده جه بدیعی سؤز ییغینی دئییل، روحون ترجومه‌سی‌دیر. اوخوجو اونون میصراعلاریندا هم دوشونور، هم دویور، هم ده روحن صافلاشیر. شاعیر سانکی سؤزه جان وئریر، اونو نفسلی، دویغولو بیر وارلیغا چئویریر.

    بختیار واهابزاده‌نین پوئزییاسی آذربایجان خالقی‌نین آغریلی تاریخینی، میللی فاجیعه لرینی و قهرمان روحونو اؤزونده یاشادیر. شاعیرین " گولوستان " پوئماسی ایکی یئره بؤلونموش آذربایجانین دردینی تکجه تاریخی فاکت کیمی یوخ، میللی ویجدانین یاراسی کیمی گؤستریر. واهابزاده اوچون وطن ساده‌جه تورپاق دئییل – دیلدیر، مدنیتدیر، تاریخدیر، اینسانین اؤز وارلیغیدیر. او یازیردی کی، بیر خالقین جوغرافیاسی بؤلونسه ده، روحو بؤلونمه‌ملی‌دیر.



    آردینی اوخو/ Ardını oxu

    نوایی‌‌، تورکی ادبیاتیمیزنینگ صاحبقرانی

    �
    +0 بگندیم


    نوایی‌‌، تورکی ادبیاتیمیزنینگ صاحبقرانی

     محمد عالم کۉهکن


    آلیب من تحت فرمانیمگه آسان

    چیریک چېکمه‌ی ختادن تا خراسان

    خراسان دېمه کیم، شیراز و تبریز

    که قیلمیشدور نی کلکیم شکر ریز

    علیشېر نوایی

    امیرالکلام علیشېر نوایی، تورکی تیل بدیعی ادبیات یره‌تیشگه نا قۉ‌له‌ی و دغل تیل اېکنینی ادعا قیلگنلرگه اېسکی اۉزبېک تیلینی نینگ ادبی و بدیعی اثرلر یازیشگه فارس تیلیدن قالیشمس لیگینی اثباتلش اوچون گۉزل اثرلر یازیب قالدیردی. نظامی گنجوی و امیر خسرو خمسه‌لریگه یازگن خمسه‌سی اۉز زمانه‌سی نینگ بویوک شاعرلری و منتقدلری تامانیدن اعتراف قیلیندی. او، «محاکمه‌الغتین» کتابیده تورکی تیلنی فارس تیلیگه نسبتاً اوستونلیگینی نمونه اۉله‌راق ۱۰۰ته تورکی لغتنی کېلتیریب، اولرنینگ مقابلی و معادلی فارس تیلیده یۉقلیگینی کۉرسه‌‌تیب بېردی.

    نوایی‌نینگ بی بها اثرلری جهان ادبیاتی خزینه‌سیگه سلماقلی حصه قۉشگنی فن عالمیگه سر اېمس. ۱۶- عصر نینگ ایکینچی یرمی سلطان حسین بایقرا سلطنتی دوریده اونینگ باش وزیری و یقین مصلحتچیسی نوایی نینگ اېسکی اۉزبېک تیلیده نثر و نظمده یره‌تگن دردانه اثرلری نه فقط هرات‌ده بلکه مشرق زمین نینگ ایریم حدودلریگه یېتیب بارگن و او یېرلرده سېویب اۉقیله باشله‌گن.

    مېن بو مقاله‌ده، علیشېر نوایی اثرلری نینگ قۉلیازمه نسخه‌لری ۱۶- عصرنینگ ایکینچی یرمیدن باشلب بیر قطار شرق مملکتلریگه آلیب باریلیب ترقه‌تیلگنی، شو کبی ایریم اۉلکه‌لر ادبی محیطیده قۉلدن قۉلگه تېگمه‌ی مطالعه قیلینگنی و محلی ایجادکارلرنینگ نوایی‌گه اېرگه‌شیب شعرلر یازگنی و گۉزل غزللریگه نظیره‌لر بیتیب، مخمسلر باغله‌گن‌لیکلری تۉغریسیده معلومات بېریشگه اینتیله‌من.



    آردینی اوخو/ Ardını oxu

    آچار سؤزلر : اؤزبکجه, امیرعلیشیر نوایی,

    ایروان قالاسیندا ارمنی خیانتی (تاریخی فیلم-حکایه)

    �
    +0 بگندیم

    İrəvan qalasında erməni xəyanəti I ANIN TARİXİ (film-hekayə)






    آچار سؤزلر : آذربایجان, ایروان, تاریخ,

    عاصف آتا - اینسانلیغا یئتن و یئتیرن

    �
    +0 بگندیم


    عاصف آتا - اینسانلیغا یئتن و یئتیرن

    اوجاق گون‌سیراسی ایله ۲۵ آتا آیی، ۴۷-جی ایل (۲۵سپتامبر ۲۰۲۵-جی ایل) موطلقه اینام فلسفه‌سی‌نین یارادیجیسی، روحسال اوجاق آتاسی، داهی آذربایجان فیلوسوفو عاصف آتانین (اینام آتا) ۹۰-جی ایل‌دؤنومودور/

    اورگینیزده آتا گونشی اولسون!

    او، ساده‌جه یاشاماق اوچون دوغولمامیشدی. اونون عؤمرونون معناسی اولوسونون ویجدانی، بشرین روحسال سسی اولماق ایدی.

    قوتسال بیتیق‌لری نین، ائولادلاری‌نین- اوجاغی‌نین آتاسی اولدو. سونرالار اولوس دا، بشریت ده اونا آتا دئیه‌جکدی.

    او، عاصف آتادیر (اینام آتا) - گئرچکدن پئیغمبرلیک اولایی‌دیر؛ عاقیبتینی اؤزو یارادیب، وار اولوب. وار ائدیب: عؤمورلر، طالع‌لر یارادیب.

    *

    اوشاقلیق چاغی‌نین فاجیعه‌وی اولای‌لارینی یاشینا اویوشمایان فیطری موشاهیده‌چیلیکله کئچدی. گؤردوگو دهشت‌لری " عؤمروم-گونوم " اثرینده بنزرسیز ایفاده ائدیب: ۳۰-جو ایللر رپرسیاسی‌نین اینسان‌لارین طالعیینده یاراتدیغی بیتمه‌ین آجی‌لار، محو اولان عؤمورلر، موحاریبه‌نین گتیردیگی فاجیعه‌لر - یوخسوللوق، آدام فورصتجی‌للیگی، اؤلومون عادی‌لشمه‌سی، خیانت‌لر...



    آردینی اوخو/ Ardını oxu

    کمال‌الدین بهزاد، صنعت آسمانی‌نینگ سۉنمس یولدوزی

    �
    +0 بگندیم


    کمال‌الدین بهزاد، صنعت آسمانی‌نینگ سۉنمس یولدوزی

    کمال‌الدین بهزاد، صنعت آسمانی‌نینگ سۉنمس یولدوزی _ بیرینچی بۉلیم​

    کمال الدین بهزاد (۱۴۵۵-۱۵۳۵)

    ماوراانهر و خراسان‌ده ۱۵عصرده‌گی رنسانی (اویغانیش دوری) وکیللریدن بیری، نوایی نینگ شاگردی، «شرق رافائلی »، اولوغ مصور و میناتور‌ساز کمال‌الدین بهزاد دیر.

    نه‌ فقط مسلمان شرقی خلقلری، بلکه‌ بوتون دنیا خلقلری صنعتی تاریخیده سېزیلرلی ایز قالدیرگن، اونینگ ترقیاتیگه اۉزی‌نینگ بره‌که‌لی حصه‌سینی قۉشگن زبردست مصور کمال‌الدین بهزاد ۱۴۵۵ ییلده هرات‌ده کمبغل هنرمند عایله‌سیده دنیاگه کېلگن. بهزاد آته-آنه‌دن جوده‌ اېرته‌ اجرلدی. اونی باله‌لیگیده‌ هرات‌نینگ مشهور مصوری امیر روح الله(میره‌ک نقاش) اۉز تربیه‌سیگه آلیب، توتینگن آته‌سی بۉلدی و کمال‌الدین‌گه توز- نان بېریب، کٍییم – باش بیلن تأمینلب، هر تامانلمه علملی قیلیب وایه‌گه یېتکیزدی. یاش کمال‌الدین میره‌ک نقاش تربیه‌سیده، اونینگ هراتده‌گی نگارستانیده (صنعت اکادمیسیده) نقاشلیک و میناتور‌سازلیک هنری‌نینگ سِر-اسرارلرینی اۉرگنه‌دی.

    بهزادنینگ بویوک مصور، نقاش و میناتور‌ساز بۉلیب یېتیشووی نینگ مهم‌ عامللریدن بیری، بو اونینگ ۱۵ عصر نینگ ایکّینچی یرمیده مشهور شاعر علیشېر نوایی‌نینگ نظریگه توشیب، بدیعی، غایوی و اېستېتیک جهتدن اولوغ متفکر و حامی دعاسیدن بهره‌مند بۉلگنلیگیده‌ دیر.



    آردینی اوخو/ Ardını oxu

    آچار سؤزلر : اؤزبکجه, تورک دونیاسی,

    رامیز روشن‌دن بیر شعر: دوست

    �
    +0 بگندیم





    مهربان ذکی نین سسی ایله رامیز روشن‌ین سئوگی شعرلری

    �
    +0 بگندیم




    آچار سؤزلر : رامیز روشن, سسلی شعرلر, ادبیات,
    �