ائلچین ELÇİN

تورک دیلی و ادبیاتی

�

تبریزدن پاریسه‌دک عؤمور و صنعت یولو - غلامحسین ساعدی

�
+0 بگندیم
​​

 ​

​

 تبریزدن پاریسه‌دک عؤمور و صنعت یولو - غلامحسین ساعدی 

ساوالان فرجوف

     ییرمینجی عصرین ایکینجی یاریسیندا ایران ادبیاتیندا اؤزونه‌مخصوص دست-خطی ایله سئچیلن مؤلیف‌لر آراسیندا غلامحسین ساعدی ده وار. او، ایران یازیچی‌لار جمعیتی‌نین یارادیلماسیندا یاخیندان ایشتیراک ائدیب. 

     غلامحسین علعسگر اوغلو ساعدی ۴ ژانویه ۱۹۳۶-جی ایلده تبریز شهرینده آنادان اولوب. ۱۹۴۵-جی ایلده سید جعفر پیشه‌وری‌نین رهبرلیگی ایله میلی حؤکومت قورولور. سویداش‌لاریمیزین آنا دیلینده دانیشماق قاداغاسی آرادان قالدیریلیر. مکتب‌لرده درس‌لر آذربایجان تورکجه‌سینده کئچیلیر، قزئت‌لر آنا دیلینده نشر ائدیلیر. لاکین بو سئوینجلی گونلرین عؤمرو چوخ آز اولور. ایمپریالیست گوجلرین تاثیری ایله شاه رژیمی میلی حؤکومتی دئویریر... 

  ادبی یارادیجیلیغا ماراق گؤسترن غ.ساعدی ۱۹۵۱-جی ایلده حبس اولونور. لاکین فعالیتینده قانوناضید بیر شئی اولمادیغی اوچون آزاد ائدیلیر. ۲۰ یاشیندا تبریز اونیورسیته‌سی‌نین طیب فاکولته‌سینه قبول اولونور. طلبه ایکن اینقیلاب احوال-روحیه‌لی مؤلیف‌لردن صمد بهرنگی، بهروز دهقانی، مفتون امینی، کاظم سعادتی و باشقالاری ایله دوست اولور. ۱۹۶۱-جی ایلده عالی تحصیلینی باشا وورور، پسیکولوق ایختیصاصینا یییه‌له‌نیر. 

  تهراندا حربی خیدمتده اولارکن عسگرلرین حیاتیندان بحث ائدن اوچ حکایه یازیر. عسگری خیدمتینی باشا ووردوقدان سونرا تهران شهرینده قالیر.  " دلگشا "  آدلی طیب مرکزی آچیر. تدریجاَ صحیه اوجاغی تهرانین ادبی، فلسفی و سیاسی فیکیر آدام‌لاری نین توپلانتی یئرینه چئوریلیر. 

      آراشدیرمالاردا قئید ائدیلیر کی، ادبیاتا شعرله گلن غ.ساعدی قزئته‌چیلیک، نثر، تئاتر و ترجومه ساحه‌لرینده ده قلمینی سیناییر. ۱۹۶۵-۱۹۷۵-جی ایللرده پیئس، حکایه، رومان یازیر و ترجومه‌لر ائدیر.  " کیهان " ،  " اطلاعات " ،  " آیندگان " ،  " آزادی " ،  " رهایی "  و س. قزئت و ژورنال‌لاردا مقاله‌لری درج اولونور. اؤزو ایسه  " الیفبا "  آدلی ژورنال نشر ائتدیریر. جلال آل احمد ۱۹۶۴-جو ایلده اونو رهبرلیک ائتدیگی ایرانین تدقیقات و ایجتیماعی آراشدیرمالار مرکزینده چالیشماغا دعوت ائدیر. بوراداکی ایشی ایله باغلی سفرلره چیخیر. خاریجی اؤلکه‌لرده اولور، سفر تاثورات‌لارینی  " ایلخیچی " ،  " قاراداغ " ،  " کؤرفز کناریندا خوش بیر کؤلگه " ،  " ساده هاواشوناسلیق " ،  " آه-ناله "  آدی آلتیندا کیتابچا شکلینده چاپ ائتدیریر.  " قورخو و سکسکه " ،  " دندیل "  و س. حکایه لرینده داستان‌لاردان، میفیک یادداشدان پئشکارلیقلا بهره‌له‌نیر. 

  حکایه‌لری ۱۹۶۵-جی ایلده تهراندا  " بًیلده یاس "  آدی آلتیندا چاپ ائدیلیر. کیتاب ایرانین خوصوصی خیدمت اورقان‌لاری نین دیقتینی چکیر. اونلاری کیتابداکی حکایه‌لرین یئنی اوسلوبو دئییل، مؤوضوسو داها چوخ ناراحات ائدیر. گنج یازیچی‌نین جمعیتده کی  نؤقصان‌لاری تنقید ائتمه‌سی دؤولت علئیهینه آپاریلان تبلیغات حساب ائدیلیر. اوزون سورن ایشگنجه‌لی ایستینطاق نتیجه‌سیز باشا چاتسا دا، بو عدالت‌سیزلیک یازیچینی برک سارسیدیر. 

  غ.ساعدی نین پیئس‌لری ده اوخوجولارین ماراغینا سبب اولور. چونکی او، بو درام اثرلرینی پانتومیم اوسلوبوندا قلمه آلمیشدی. صحنه‌لشدیریلن بو اثرلر اؤلکه‌نین بؤیوک شهرلری نین تئاترلاریندا اوینانیلیر. تنقیدچی‌لرین فیکرینجه، مؤلیفین بدیعی اثرلری آراسیندا ان اوغورلولاری پانتومیم ژانریندا یازدیقلاری اولوب. او، شاه رژیمی‌نین اؤلکه‌ده کی  خالقلارا توتدوغو دیوانی پانتومیم واسیطه‌سیله وئرمه‌یه چالیشیب. غ.ساعدی سونرالار یازیردی کی، اهالیسی‌نین اکثریتی آنا دیلیندن محروم اولان خالقین دانیشیغی بیر نؤوع پانتومیم اویونونا بنزه‌ییر. مؤلیفین  " ورزیل قولو چوماقلی‌لاری "  پیئسی اساسیندا رژیسور جعفر والی فیلم چکیر. داها سونرا ایرانین مشهور رژیسورو داریوش مهرجویی  " بًیلده یاس "  حکایه لر توپلوسو اساسیندا  " اؤکوز "  آدلی فیلم اکرانلاشدیریر. بو فیلم ایرانین سینما صنعتینده اساسلی دًییشیک‌لیگه سبب اولور.  " اؤکوز "  فیلمیندن سونرا ایراندا ایجتیماعی-سیاسی مضمونلو فیلم‌لرین سایی آرتیر. 

  ایراندا شاه رژیمینه قارشی موباریزه باشلاناندا غ.ساعدی اونو آلقیشلایان‌لاردان و اؤنده گئدن‌لردن اولور. ۱۹۷۹-جو ایلده ایراندا ایسلام اینقیلابی غلبه چالیر. لاکین اینقیلاب اونون اومیدلرینی دوغرولتمور. غ.ساعدی ۱۹۸۲-جی ایلده فرانسه‌یه گئدیر. پاریسده اولارکن بدر لنکرانی آدلی بیر خانیملا عاییله قورور. بورادا  " اوتللو غریبه  مملکتده " ،  " نورلو قلب‌لر " ،  " دوکتور اکبر "  و  " رنسانس "  سنایولارینی و رژیسور د.مهرجویی ایله بیرلیکده  " ائو تمیز اولمالی‌دیر "  حکایه سی اساسیندا  " مولوس-کورپوس "  سناریوسونو یازیر. پاریسده  " شهرده بیر غریب " ،  " توپ " ،  " گولر اوزلو تاتار "  آدلی رومان‌لارینی قلمه آلیر،  " اؤلوم یئری " ،  " سینیقچی "  اثرلرینی ایسه تاماملایا بیلمیر. 

  غلامحسین ساعدی ۲۳ نوامبر ۱۹۸۵-جی ایلده، ۴۹ یاشیندا پاریسده دونیاسینی دییشیب، پٍر-لاشٍز قبیریستانلیغیندا دفن ائدیلیب. 

  «مدنیت» قزئتی

کؤچورن: عباس ائلچین 

​

آچار سؤزلر : غلامحسین ساعدی,
�