ائلچین ELÇİN

تورک دیلی و ادبیاتی

�

ساری عاشیغین بایاتی دونیاسی

�
+0 بگندیم
​

 ​

ساری عاشیغین بایاتی دونیاسی

ترانه واحد

آذربایجان عاشیق ادبیاتیندا قودرتلی سؤز صرافی، بایاتی اوستاسی کیمی آدینی تاریخین یادداشینا یازان ساری عاشیق او صنعتکارلارداندیر کی، هر بایاتی‌سی سؤز خزینه‌میزین قیزیل کرپیج‌لریندندیر و اونون زنگین ایرثی ایله هر خالق، هر میلت اؤیونه بیلر.

ایللرین، عصرلرین او اوزونده ساری عاشیق آدلی بیر حاق آشیغی یاشاردی. او دا بوتون بنده‌لر کیمی آللاهین وئردیگینه شوکور ائدر، صاباحدان اومید دیلردی. آنجاق یارادان اونو ایلاهی محبتله ایمتاحانا چکدی، عاشیق ناکام محبتدن کرپیج-کرپیج سؤز سارایی تیکدی.

من عاشیغام هاساری،

سینیق کؤنلوم هاساری.

عاشیق درددن ائو تیکمیش،

غمدن چکمیش حاصاری.

گونوموزه و گون اوزونه گلیب چیخان روایت‌لره گؤره، قودرتلی ائل صنعتکاری، صاف محبت، ظریف دویغولار اوستادی ساری عاشیق ۱۷.عصرده لاچینین گوله‌بیرد کندی یاخینلیغیندا یاشامیش، بایاتی‌لاری یارانمیش، ائله او تورپاغا دا قوووشموشدور. ساری عاشیغین او یئرده یاشاماسینی بایاتی‌لاری دا تصدیق ائدیر:

عاشیقم گوله‌بیرده،

شئه قونوب گوله بیر ده.

بیر قوش اولوب اوچایدیم

دوشیدیم گوله‌بیرده.

ساری عاشیقدان سؤز آچان ایلک یازیلی قایناق ایسه عندلیب قاراجاداغی‌نین " تذکره‌ی-قاراداغی " اثری‌دیر.

بیر سیرا اثرلرده عاشیق قریب، یئتیم، قربانعلی، عبدالله، نبی آدی ایله تانینان ساری آشیغین اصل آدی ساری اولموش، یاخشی آدلی بیر قیزا عاشیق اولاندان سونرا " عاشیق " تخلوصو ایله تانینمیش، بایاتی ژانری‌نین لعلینی، گؤوهرینی، اینجی‌لرینی یاراتمیشدیر. دونیانین ان نیظاملی، ان کؤورک، ان سرراست، ان اوستاد بایاتی‌لاری محض ساری آشیغین آدی ایله باغلی‌دیر.

عاشیغیندیر ساری قیز،

ساری کؤینک، ساری قیز،

سینه‌ن تابوتوم اولسون،

ساچین ایله ساری قیز.

بوگونوموزه گلیب چاتان روایت‌لره گؤره، ساری عاشیق گؤزل ساز چالار، یانیقلی سسی کؤنول‌لره اود سالار، اوجاق چاتار، قلبیندن قوپان بایاتی‌لاری کؤنول‌لری یئریندن اوینادار، ائلدن-ائله، اوبادان-اوبایا یاییلارمیش.

واخت، وعده یئتیشنده عاغلی، ایستعدادی ایله تای-توشلاری آراسیندا ساییلیب-سئچیلن حاق عاشیغی مقصودلو شئنلیگی‌نین قنیرسیز گؤزه‌لی یاخشی‌یا عاشیق اولور. نه بیلیدی کی، عشق بؤیوک بلاسیز، قوربان‌سیز اؤتوشمور.

من عاشیق او یار منیم،

غم باغریم اویار منیم.

مکه‌مدیر، مدینه‌مدیر،

کعبه‌مدیر او یار منیم.

ساری عاشیقلا یاخشی‌نین ایلاهی سئوگیسی‌نین سوراغی تئزلیکله هر طرفه یاییلیر، دیلده-دوداقدا گزیر.

عاشیق بیریننن گرک،

صدف دوروننن گرک.

دونیادا گؤزل چوخدو،

ایلقار بیریننن گرک.

ساری عاشیغین آتاسی قارامانلی طایفاسیندان اولان قارا ابراهیمله یاخشی‌نین آتاسی مقصودلو سالمان بیگ آراسیندا اؤروش اوسته داوا دوشور، یاخشی‌نین قارداشی فرمان ساری عاشیغین آتاسی قارا ابراهیمین خنجرینه توش گلیر.

ایکی عاییله آراسیندا قان دوشمن‌چیلیگی یارانیر. بو حادیثه سئوگیلی‌لری بیر-بیریندن آییریر. یاخشی‌نین قارداشی یامان قان-قان دئییب، عاشیغا قنیم کسیلیر:

عاشیق یامانا گله،

دردین یامانا گله.

یاخشی یاخشی‌یا گئده،

یامان یامانا گله.

یاخشی بو سیتمه، بو آیریلیغا دؤزمور. اونون اؤلومو ساری عاشیغین بوتون دونیاسینی داغیدیر.

من عاشیق آغلا باری،

گؤزلریم، آغلا باری.

آیریلیق یقین اولدو،

یار، دؤشن، آغلا باری.

دئییلن‌لره گؤره، صاف، پاک بیر عشق صاحیبی اولدوغو اوچون یاخشی اؤلنده اونو اوشاق قبیریستانلیغیندا دفن ائدیرلر. یاخشی‌نین مزاری اؤنونده ساری عاشیق دیز چؤکور، مزاری باشیندا پروانه‌لر کیمی دولانیر. یاخشی‌نین اؤلوموندن سونرا عاشیق چوخ یاشامیر.

روایته گؤره، ساری عاشیق وصیت ائدیر کی، اؤلنده اونو آتینا ساریسینلار، آت گئدیب هارادا دایانسا، اونو اورادا دفن ائتسینلر. بئله ده اولور، آت گئدیب داغین دؤشونده ائله یئرده دایانیر کی، هکری‌نین ساغ ساحیلینده ساری عاشیغین مزاری، سول طرفینده یاخشی‌نین مزاری اوز-اوزه دایانیر.

من عاشیق ترسینه قوی،

تر تنی ترسینه قوی.

یاخشینی قیبله‌سینه،

عاشیغی ترسینه قوی.

ساری عاشیغین ایلهام پریسی یاخشی اولسا دا، طبیعت لؤوحه‌لری، وطنه، تورپاغا، یوردا سونسوز سئوگیسی بشری و ازلی‌دیر. صنعتکار کیمی خوشبخت‌لیگی اوندادیر کی، اونون بایاتی‌لاری اینسان حیسلری‌نین، طبیعت لؤوحه لری نین جانلی هئیکلی‌دیر.

بو داغلار قوشا داغلار،

وئریب باش-باشا داغلار.

یاریم سنده گزیبدیر،

سنی مین یاشا داغلار!

تاریخین داش یادداشی زامان-زامان اینسان‌لارین یادداشینا کؤچور. ساری عاشیق بؤیوک بیر خالقین ادبیاتیندا قودرتلی سؤز صرافی، بایاتی اوستاسی کیمی یاشاییر. آنجاق یئنه ده یامان‌لارعاشیغین موقدس روحونو راحات بوراخمیر. ساری آشیغین مقبره‌سی، سئوگیلیسی یاخشی‌نین قبری دوشمن الینده اینله‌ییر. ساری آشیغین ناراحات روحو بیزی سسله ییر:

عاشیق، وطن یاخشیدی،

کؤینک کتان یاخشیدی.

غریب‌لیک جنّت اولسا،

یئنه وطن یاخشیدیر.

واختیندان و زامانیندان آسیلی اولمایاراق ساری آشیغین کؤورک، حزین، ظریف بایاتی‌لاری دیلی‌نین گؤزل‌لیگی، سؤزونون قودرتی، دویغولاری‌نین صافلیغی، موقدس‌لیگی ایله بیزی زامان-زامان حئیرت‌لندیره‌جک.

کؤچورن: عباس ائلچین

​

�